Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından tanıtılan Tamamlayıcı Emeklilik Sigortası (TES) sistemi, mevcut kıdem tazminatı haklarını koruyacak ve çalışanlara ek emeklilik geliri sağlayacaktır. Bu yeni düzenleme ile birlikte kıdem tazminatı davalarının sona ermesi ve çalışanların emeklilikte daha yüksek gelir elde etmesi amaçlanmaktadır.
KIDEM HAKLARI KORUNUYOR
TES sistemi, çalışanların kazanılmış kıdem tazminatı haklarını güvence altına almaktadır. İstifa eden işçilerin haklarını alabilmesi sağlanacak ve böylece yıllardır süren dava süreçleri sona erecektir. 1 Ocak 2022 tarihinden sonra kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde işten ayrılan çalışanlar, geçmiş döneme ait kıdem tazminatlarını da talep edebilecektir.
İŞVERENLERDEN EK KATKI
Mevcut yüzde 5,33’lük (19 gün) kıdem hakkı korunacak. Ayrıca, işverenler her ay çalışanın brüt maaşının yüzde 3’ünü bireysel fon hesabına yatıracak. Böylece istifa eden bir çalışan, hem kıdem tazminatını hem de fon hesabındaki birikimini kazanılmış hak olarak yanına alabilecektir.
60 YAŞTA EMEKLİLİK VE EK GELİR FIRSATI
TES’e katılan bireyler, 60 yaşına geldiklerinde emeklilik hakkı kazanacak. Hesaptaki birikimden talep edenlere yüzde 25’e kadar toplu ödeme yapılabilecek. Asgari ücretle çalışan bir kişi, 25 yıl boyunca sistemi kullanırsa emekli maaşına 300 ila 566 lira arasında ek gelir eklenebilecektir.
ÖZEL DURUMLARDA ERKEN ÇEKİM İMKANI
60 yaşını doldurmayan katılımcılar, ev alımı, evlenme, ağır hastalık veya işsizlik gibi durumlarda birikimlerinin yüzde 10’una kadar çekim yapabilecektir.
DAVA SÜREÇLERİNE SON VERME AMAÇLANIYOR
Yeni sistem, çalışanların kıdem haklarını güçlendirirken, sıkça karşılaşılan kıdem tazminatı davalarının önüne geçmeyi hedefliyor. TES, sosyal güvenlik sistemine tamamlayıcı bir rol üstlenerek çalışanların emeklilikte daha yüksek gelir elde etmesine katkıda bulunacaktır.
UYGULAMA TARİHİ VE ZORUNLULUK DURUMU
- TES’in 2025’in son çeyreğinde yürürlüğe girmesi bekleniyor.
- Sistem muhtemelen zorunlu olacak ve herkesin katılımı önerilecek.
- Sisteme giriş ve çıkış şartları belirsiz; evlilik, işsizlik, ağır hastalık veya ilk konut alımı gibi durumlarda birikimlerin bir kısmının alınmasına izin verileceği düşünülmektedir.
POTANSİYEL ETKİLER İLE AVANTAJLAR VE DEZAVANTAJLAR
Avantajlar:
- Emeklilikte gelir kaybı riskine karşı ek güvence oluşturması.
- Çalışanların kıdem tazminatı haklarının daha etkin korunması.
- Bireysel tasarrufların artması ve finans sektörüne kaynak sağlanması.
- Yaşam standardının korunması ve emeklilik sonrası gelir belirsizliğinin azaltılması.
Dezavantajlar/Riskler:
- Maaşlardan yapılacak kesintilerin çalışanlar üzerinde yük oluşturma riski bulunuyor.
- Fon performansı gibi faktörlere bağlı olarak birikim miktarı beklentilerin altında kalabilir.
- Geçiş süreçlerinde sorun yaşanması halinde hak kayıpları meydana gelebilir.
- Zorunlu bir sistem olması durumunda bireysel tercihlerin kısıtlanması ve buna yönelik toplumsal tepkiler oluşabilir.
EMEKLİLİK ŞARTLARI, YAŞ VE SÜRE
- TES’ten yararlanmak için en az 10 yıl prim ödeme şartı öne çıkıyor.
- Emeklilik yaşı için önerilen rakamlar arasında değişiklik var; 56 veya 60 yaş gibi seçenekler gündemde.
KİMLERİ KAPSIYOR VE KİMLER YARARLANACAK
- TES, özel sektör çalışanları ile kamu çalışanlarını kapsayabilir.
- Bağ-Kur’lu çalışanların katılımı konusunda farklı görüşler mevcuttur; bazı kaynaklarda Bağ-Kur’luların sistemin dışında kalacağı belirtiliyor.
- Tüm statülerdeki çalışanların katılımının zorunlu olması bekleniyor; sistemden çıkış seçeneklerinin kısıtlı olması muhtemeldir.
News
