ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ile İran’dan gelen misillemeler, Orta Doğu’da kalıcı çatışma risklerini artırarak küresel piyasalarda dalgalanmalara neden oldu.
İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler devam ederken 28 Şubat’ta İran’a askeri saldırı başlattı. İran da, İsrail’in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn gibi bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.
Üst Düzey İsimlerin Ölümü
Bu saldırılarda, İran lideri Ali Hamaney’in yanı sıra birçok üst düzey yetkili hayatını kaybetti. İran’a yönelik saldırıların süresi hakkında açıklamalarda bulunan ABD Başkanı, “Tahminlerimizin ötesindeyiz. Dört ila beş hafta süreceğini düşünmüştük ama daha uzun süre devam etme kapasitemiz var. Bunu yapacağız.” şeklinde konuştu.
Hürmüz Boğazı’ndaki Gelişmeler
İran Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Danışmanı, ABD ve İsrail’in saldırılarına karşılık Hürmüz Boğazı’nı geçişlere kapattıklarını ve geçmeye çalışan gemilere saldıracaklarını duyurdu. Hürmüz Boğazı’nın kapatılması, başta petrol olmak üzere küresel ticaretin etkilenebileceği yönünde endişelere neden oldu.
Küresel Piyasalardaki Dalgalanmalar
Bölgede yükselen gerginlik, piyasalarda risk algısını artırdı ve küresel piyasalarda önemli dalgalanmalara yol açtı. Jeopolitik gerilim, savunma ve enerji sektörlerinde hisseleri artırırken, hava yolu ve turizm sektörlerinde ise satış baskısı yaşandı.
ABD Piyasalarının Performansı
New York borsası, Orta Doğu’daki çatışmalara yönelik endişelerle düşüşle başladı. Gün içerisinde dalgalı bir seyir izleyen ABD piyasaları, yatırımcıların düşüşleri alım fırsatı olarak değerlendirmesiyle haftanın ilk işlem gününü karışık bir seyirle tamamladı.
Kapanışta Dow Jones endeksi yüzde 0,15 azalarak 48.904,78 puana gerilerken, S&P 500 endeksi yüzde 0,04 artışla 6.881,62 puana çıktı. Nasdaq endeksi ise yüzde 0,36 artarak 22.748,86 puana yükseldi. Piyasalarda “korku endeksi” olarak bilinen VIX Endeksi, gün içerisinde 25’in üzerine çıkarak 3 ayın zirvesini gördükten sonra 21,5 seviyesine geriledi.
Hava Yolu Şirketlerindeki Düşüş
Orta Doğu’daki artan gerginlikten en çok etkilenen sektör hava yolu şirketleri oldu. Amerikan hava yolu şirketlerinden Delta’nın hisseleri yüzde 2,2, United Airlines’ın hisseleri yüzde 2,9 ve American Airlines’ın hisseleri yüzde 4,2 değer kaybetti.
Savunma ve Enerji Hisse Senetlerinde Yükseliş
Savunma sanayii şirketlerinin hisselerinde yükseliş görüldü. Amerikan savunma şirketi Lockheed Martin’in hisseleri yüzde 3,3, RTX’in hisseleri yüzde 4,7, Northrop Grumman’ın hisseleri yüzde 6 ve Kratos Defense & Security Solutions’ın hisseleri yüzde 5,3 değer kazandı. Enerji şirketleri de petrol fiyatlarındaki artışın etkisiyle hisselerini yükseltti; Exxon Mobil’in hisseleri yüzde 1,1, Chevron’un hisseleri yüzde 1,5, ConocoPhillips’in hisseleri yüzde 4,2 ve Occidental Petroleum’un hisseleri yüzde 2,1 arttı.
Avrupa Borsalarındaki Kayıplar
Avrupa borsaları, gün boyu kayıplarını telafi etmekte zorlandı. Kapanışta gösterge endeks Stoxx Europe 600 yüzde 1,65 değer kaybederek 623,36 puan oldu. İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 1,2, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,97, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 2,17 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 2,42 gerileyerek kapandı.
Turizm ve Havacılık Sektöründeki Baskı
Hava ulaşımında yaşanan riskler, Avrupa’da seyahat ve turizm sektörünü olumsuz etkiledi. MDAX endeksinin en zayıf performansını sergileyen turizm şirketlerinden biri olan TUI, yüzde 9,9 değer kaybederken, Lufthansa’nın hisseleri de yüzde 5,2 geriledi.
Analizlerde, İran merkezli çatışmaların hava yolu şirketlerinin karlılığını tehdit ettiği belirtiliyor. Uçuş iptalleri, operasyonel aksaklıklar, yükselen petrol fiyatları ve azalan talep yatırımcıların iştahını olumsuz etkiledi.
Avrupa Savunma Sanayi Hisseleri
Bölgedeki askeri hareketlilik, savunma sanayi hisselerine başlangıçta güçlü bir ivme kazandırdı. Alman savunma teknolojileri üreticisi Hensoldt hisseleri yüzde 4,9, İngiliz BAE Systems hisseleri yüzde 6,1 artış gösterdi. Öte yandan, Rheinmetall hisseleri, gün içindeki kazançlarını geri vererek kapanışta yaklaşık yüzde 2,2’lik bir düşüşle piyasa ortalaması altında kaldı.
Logistik ve Denizcilik Sektöründeki Hareketlilik
Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin askıya alınmasıyla birlikte navlun fiyatlarında artış ve kapasite daralması beklentisi, Avrupalı denizcilik şirketlerine olan talebi artırdı. Hapag-Lloyd’un hisseleri yüzde 6,35, Danimarkalı Maersk’in hisseleri ise yüzde 7,61 değer kazandı.
BIST 100’de Düşüş
Borsa İstanbul BIST 100 endeksi, günü yüzde 2,71 değer kaybederek 13.346,43 puandan tamamladı. Güne yüzde 5,32 azalışla başlayan BIST 100, kayıplarının bir kısmını telafi etti. Teknoloji sektörü yüzde 4,4 yükselirken, hizmetler, sanayi ve mali endeksler geriledi.
Alt sektör endeksleri arasında yalnızca ticaret ve kimya petrol plastik kazandırdı. En fazla kaybettiren ise bankacılık oldu. BIST 100 endeksinin düşüşüne rağmen, bazı teknoloji şirketlerinin hisseleri artış kaydetti.
Ulaştırma şirketlerinden Türk Hava Yolları’nın hisseleri yüzde 6, Pegasus’un hisseleri yüzde 5,8, bankacılık şirketlerinden Türkiye İş Bankası (C)’nin hisseleri yüzde 6,7 geriledi.
News
